Ach śpij kochanie – o znaczeniu i higienie snu w naszym życiu. Ptasie dylematy, czyli o sowie i skowronku słów kilka
Snu potrzebujemy bardziej niż jedzenia.

Sen sprawia, że odpoczywamy, relaksujemy się i regenerujemy. Nasz organizm przestawia się na wolniejszy metabolizm, układ odpornościowy działa skuteczniej, szybciej regenerują uszkodzenia – to dlatego chory zazwyczaj dużo śpi ( * Sen to zdrowie). Dobroczynnie wpływa na procesy pamięci i uczenia, pomaga zapamiętać i przyswoić rzeczy z ostatnich kilku dni ( * Jak się prześpisz, to się ułoży). Sen jest często sam w sobie ciekawy i przyjemny. Marzenia senne bywają fascynujące i inspirujące. Zasypiając odcinamy się od stresu i napięć dnia poprzedniego, co nieraz pomaga z większym spokojem i dystansem spojrzeć na trudne sytuacje, zmobilizować się do działania ( *.Odeśpij to, * Prześpij się z tym).
Chroniczna bezsenność to koszmar. Jedną z najokrutniejszych tortur jest nie pozwolić więźniowi usnąć. Brak snu skutkuje rozdrażnieniem, pogorszeniem nastroju i mniejszym zadowoleniem z życia. Higiena snu to kilka wartych podsumowania zachowań.
Prawidłowe zachowania okołosenne :
1. Nigdy nie śpij na siłę.
2. Unikaj alkoholu, kawy i tytoniu przed snem.
3. Przed snem nie objadaj się.
4. Dbaj o regularne pory kładzenia się i wstawania.
5. Nie odsypiaj nocy w ciągu dnia dłużej niż 20 minut.
6. Nie traktuj łóżka jako czytelni, sali telewizyjnej (komputerowej) i kuchni – łóżko służy do spania.
7. Do łóżka kładź się tylko, gdy zmorzy Cię sen.
8. Odizoluj sypialnię od dźwięków. Wyłącz hałasujące zegary.
9. Jeśli nie możesz zasnąć – wstań i podejmij jakąś nudną czynność.
10. Wstawaj zawsze o tej samej porze – także w weekendy i święta.
11. Wyznacz sobie cele i zadania, dla których warto rano wstać – najlepiej coś przyjemnego.
12. Przeanalizuj, czy to, co robisz wieczorem, jest konieczne i niezbędne? Może okazać się, że z czegoś możesz zrezygnować, aby wcześniej się położyć.
13. Kochaj się:-).
Pewnie każdy zna określenia: skowronek i sowa. Skowronki bez problemu wstają rano, wypoczęte i gotowe do działania. Największą chłonność i możliwości do pracy osiągają w godzinach południowych, natomiast im bliżej wieczoru, tym są one mniejsze. Skowronek wcześnie zasypia. Nie ma przyjemności z leniuchowania rano i nie jest entuzjastą „dosypiania”. Zupełnie inaczej mają sowy, które budzą się późno i pracują najefektywniej w godzinach wieczornych. Jednak większość z nas charakteryzuje typ mieszany, który łączy w sobie cechy zarówno skowronka, jak i sowy. Nasz rytm dobowy kształtują głównie czynniki społeczne, nawyki i przyzwyczajenia, zatem zmiany są w tym zakresie możliwe. Z badań wynika, że typ ranny jest korzystniejszy dla naszego zdrowia. Osoby, które wstają rano, mają więcej energii, rzadziej chorują na depresję czy zaburzenia lękowe, mają mniejszą skłonność do uzależnień. Lepiej organizują swoją pracę i osiągają więcej sukcesów, ponieważ ich najefektywniejsze funkcjonowanie pokrywa się z wymaganiami stawianymi przez pracodawców. Mają również więcej czasu wolnego dla bliskich oraz na to, co sprawia im frajdę.
Jeśli chronicznie nie wysypiamy się, warto zastanawiać się, co nie pozwala nam usnąć i odpocząć? Czasem warto sprawę skonsultować ze specjalistą – lekarzem ogólnym, psychiatrą czy psychoterapeutą. Kluczem do ewentualnej zmiany może być potrzeba dbania o własne zdrowie i dobre samopoczucie.
*Zasłyszane mądrości życiowe.

mgr Urszula Misiuna
Zespół Psychoterapeutów Stowarzyszenia MOST
Kielce, czerwiec 2016 r.