Rozstanie rodziców jest dla każdego dziecka doświadczeniem niezwykle trudnym. Bardzo często staje się ono świadkiem lub wręcz uczestnikiem wielu napięć i sytuacji konfliktowych. Do gabinetów trafiają rodzice skoncentrowani na własnych kłopotach, skupieni na walce ze sobą, pełni wzajemnych pretensji, żalów i rozczarowań. Często relacje rodzicielskie, kwestie związane z dziećmi ( choćby opieka nad nimi, ustalenia odnośnie widzeń z dzieckiem) stają się narzędziem walki a dziecko tzw. „kartą przetargową”.

Sytuacja rozstania rodziców jest z psychologicznego punktu widzenia najtrudniejsza dla dziecka, niezależnie od wieku. Dorośli mają już szereg mechanizmów pozwalających im na poradzenie sobie w tej sytuacji. Dzieci nie potrafiąc sobie poradzić z ogromnym napięciem odreagowują je najczęściej w zachowaniach. Praktyka pokazuje, że dzieci swój strach, bunt, złość, poczucie winy czy żal wyrażają w negatywistycznym, agresywnym zachowaniu, często zresztą nierozumianym przez rodziców, którzy nie łączą trudności z sytuacją rodzinną.

To, w jaki sposób dzieci reagują na rozstanie rodziców zależy przede wszystkim od wieku. Mniej więcej do 5 roku życia dziecko ma nadzieję, że rodzice nadal będą razem. Może w związku z tym podejmować próby godzenia rodziców. Jeżeli rodzice są mocno zaangażowani we własne sprawy wzrasta u dzieci poczucie opuszczenia, poczucie straty rodzica. Częstą emocją jest też poczucie winy – u dzieci mogą się pojawiać myśli, że to one swoim zachowaniem są winne zaistniałej sytuacji. Chaos emocjonalny, którego doświadczają może prowadzić do regresu – dziecko zaczyna się moczyć, „przylepia” się do rodzica z którym mieszka, zaczyna ssać kciuk. Oprócz tego mogą pojawić się problemy z zasypianiem czy lęki, np. nocne.

Starsze dzieci, pozornie świadome, że rodzice już nie będą razem mimo wszystko mają cichą nadzieję, że sytuację da się „uratować”. Dzieci tęsknią z jednej strony za rodzicem, którego nie ma, a z drugiej może pojawić się lęk przed utratą tego, z którym mieszka. Dominującym uczuciem jest smutek, choć pojawia się też złość, zwłaszcza wobec rodzica obwinianego za rozpad rodziny. Częstym zjawiskiem jest też olbrzymi konflikt lojalności – dziecko ma poczucie, że musi wybierać po czyjej stronie się opowiedzieć. Jest to bardzo trudna sytuacja emocjonalna dla dziecka.

W okresie tzw. przeddojrzewania i dojrzewania dzieci częściej wyrażają swój sprzeciw wobec zaistniałej sytuacji w agresywnym zachowaniu np. wobec rówieśników, nauczycieli. Często wprost obwiniają i odrzucają rodzica, którego uznają za winnego sytuacji rodzinnej. Nie chcą się z nim spotykać, kontaktować. Mimo większych możliwości emocjonalnego poradzenia sobie przeżywają stratę i czują się bezradne. Częste jest też poczucie wstydu wobec innych, zwłaszcza rówieśników i poczucie przeciążenia związanego ze wspieraniem jednego z rodziców. Trudno jest im też podjąć decyzję, z którym rodzicem chcą zostać z powodu konfliktu lojalności. W okresie dojrzewania dzieci mogą poszukiwać akceptacji i szukać wsparcia w grupach rówieśniczych ale nie zawsze tych akceptowanych przez rodzica. Trudności pojawiają się też w obszarze dolegliwości somatycznych – rodzice obserwują u dzieci  bóle głowy, brzucha, problemy z koncentracją czy zmęczenie.

Widać więc, że niezależnie od wieku każde dziecko mocno przeżywa sytuację związaną z rozstaniem dwóch najbliższych sobie osób. To w jaki sposób  wpłynie ona na dziecko zależy w największym stopniu od rodziców – ich gotowości do współpracy w sprawie dzieci i odłożenia swoich konfliktów i pretensji na bok.

„Mężem lub żoną można przestać być. Ojcem i matką jest się na zawsze.”