Przeżywaj zamiast unikać

 

Doświadczamy w życiu tak wielu utrat, że nawet nie jesteśmy ich w pełni świadomi. Można nawet powiedzieć, że płynność naszego doświadczenia związana jest z nieustającym strumieniem straty. Nie stanowi to dla nas problemu, bo jest częścią naszej natury, aż do czasu, gdy ten przepływ zostanie zaburzony.

Można by powiedzieć, że problemy psychologiczne to skutek zablokowania zmiany, niezgody na nią, odmawianie pełnego jej przeżywania, doświadczania smutków i radości życia. Ze stratami musimy się mierzyć, potrafią wywołać w naszej świadomości burze emocji, niekiedy bardzo przykrych, które jak myślimy, uprzykrzają nam życie i których nie powinno być. Dążymy do życia bez przykrości, chcemy ażeby wszystko szło po naszej myśli, nie chcemy cierpieć, a tym bardziej nie chcemy być nieszczęśliwi. Jednakże uczucia takie jak żal, złość, smutek, wstyd, wściekłość są częścią naszego przeżywania, bez nich nasze życie nie byłoby pełne. Nie można im bez konsekwencji zaprzeczać. One istnieją w naszym świadomym i nieświadomym przeżywaniu.

„Doświadczamy straty, gdy opuszczamy kogoś lub gdy ktoś nas opuszcza, gdy zmieniamy się, gdy rezygnujemy z czegoś, gdy idziemy dalej, zostawiając coś za sobą. Nasze straty obejmują nie tylko rozłąkę i odejście od tych, których kochamy, lecz także świadomą i nieświadomą utratę romantycznych marzeń, niemożliwych do spełnienia oczekiwań, złudzeń dotyczących własnej wolności i władzy, iluzji bezpieczeństwa, a także utratę własnego, dawniejszego „ja”, które sądziło, że zawsze pozostanie bez choćby jednej zmarszczki, odporne na wszelkie ciosy i nieśmiertelne” (Judith Viorst).

To, w jaki sposób myślimy i żyjemy w dużym stopniu zależy od wychowania, ale jako dorośli ludzie mamy właśnie dzięki nieustannemu procesowi zmiany możliwość modyfikowania swoich przekonań i zachowań. Możemy nauczyć się takiego myślenia i przeżywania, które zapewni nam większy spokój, przyniesie ulgę w chwilach bolesnych strat.

Zmiana w sensie psychologicznym może przebiegać w następujący sposób:

– Rozmowa na temat swojego życia z psychoterapeutą –  uświadomienie sobie doświadczonych w życiu strat i zysków, związanych z nimi, przekonań, uczuć, podjętych działań

– Świadome przeżycie emocji związanych ze zmianami, które odcisnęły się szczególnie mocno w naszym doświadczeniu

– Pogodzenie się z faktem nieuchronności zmian życiowych, naszego ograniczonego wpływu na zmiany, naszej bezsilności wobec starzenia się, chorowania i śmierci, zobaczenie ich w kontekście tego, co uzyskane

– Wypracowanie własnych sposobów na odnoszenie się do zmian, takich sposobów, które zapewnią zdrowie psychiczne nawet w najbardziej przełomowych chwilach życia

 

Polecam ciekawe lektury związane z tematem artykułu:

To, co musimy utracić – Judith Viorst

Żal po stracie czyli o przeżywaniu żałoby – Anna Dodziuk

Życie to jednak strata jest – Andrzej Stasiuk , Dorota Wodecka

 

 

 

mgr Agnieszka Marcisz

psycholog, psychoterapeuta

Stowarzyszenie Psychoterapii PoRozumienie

Kielce, październik 2017